Wskaźniki trochę inaczej, czyli chemia czerwonej kapusty – film i zadanie Wtorek, Paźdź 16 2012 

Zalecane warunki i sposób realizacji podstawy programowej przedmiotu chemia podają, że na III etapie edukacyjnym

  • nauczyciele powinni wygospodarować czas na eksperymentowanie (…)
  • na zajęciach uczeń powinien mieć szanse obserwowania, badania, dociekania (…)
  • (…)
  • nauczyciele powinni w doświadczeniach wykorzystywać substancje z życia codziennego (np. esencję herbacianą, sok z czerwonej kapusty, ocet, mąkę, cukier).

Aby temu zaleceniu poczynić zadość przedstawiam dziś zadanie zatytytułowane zielona jajecznica, pochodzące ze stale rozrastającej się Bazy Narzędzi Dydaktycznych IBE.

Czego dotyczy zadanie?

Informacja ze strony BND:

Zadanie pokazuje problem wykorzystania jako odczynnika chemicznego soku z czerwonej kapusty, a więc substancji z codziennego życia ucznia. Pomimo, że w wymaganiach szczegółowych podstawy programowej przedmiotu chemia dla III etapu edukacyjnego sok ten nigdzie nie jest wymieniony wprost, to jednak punkt 6.6 podaje, że uczeń wskazuje na zastosowania wskaźników (…), oraz rozróżnia doświadczalnie kwasy i zasady za pomocą wskaźników. Można ponadto założyć, że sok taki jest substancją z życia codziennego, a takie wymienione są w punkcie 1.1 treści nauczania: uczeń opisuje właściwości substancji będących głównymi składnikami stosowanych na co dzień produktów (…) i wykonuje doświadczenia, w których bada właściwości wybranych substancji. Sok z czerwonej kapusty pojawia się za to w Zalecanych Warunkach i Sposobie Realizacji podstawy programowej przedmiotu chemia, gdzie można znaleźć zapis, że nauczyciele powinni w doświadczeniach wykorzystywać substancje z życia codziennego (np. esencję herbacianą, sok z czerwonej kapusty, ocet, mąkę, cukier).

Zadanie jest złożone i wymaga od ucznia:

  • wiadomości o właściwościach soku z czerwonej kapusty, a w szczególności o tym, że zmienia barwę z czerwonej na zieloną pod wpływem zasad (6.6, 6.8),
  • wiadomości na temat tego, że roztwór soli kuchennej ma odczyn obojętny, więc nie wpłynie w żaden sposób na zabarwienie soku z czerwonej kapusty (1.1, 6.8).

Przykładowy film pokazujący zieloną jajecznicę można znaleźć tutaj, chociaż osobiście radziłbym każdemu samemu zrobić taką jajecznicę:-)

Poniżej bardzo ładny, krótki filmik o wywarze z czerwonej kapusty jako o wskaźniku kwasowo-zasadowym.

Red Cabbage Chemistry at Steve Spangler Science.

Misconceptions – Dobrze jest czy jest źle? Poniedziałek, Sier 20 2012 

Dobrze jest czy jest źle?

Nie tylko polscy uczniowie mają problemy z nauką przedmiotów przyrodniczych. W literaturze można znaleźć pełen obraz uczniowskich koncepcji dotyczących wszystkich działów chemii.

z 3000 badanych uczniów SP (9-10 lat) z Taiwanu (badanie 6-letnie)

  • 51% uważało, że kryształków cukru nie da się połączyć w jedną dużą kostkę.
  • 21% uważało, że najmniejsze drobiny wody i lodu są różne, bo woda może płynąć, a lód nie.
  • 12% uważało, że powietrze jako całość nie może być podzielone na mniejsze elementy, ponieważ nie widać go gołym okiem.

z 7000 badanych uczniów SP (15-16 lat) z Taiwanu (badanie 6-letnie)

  • 27% uważało, że wszystkie kwasy i zasady są toksyczne – na przykład detergenty oraz kwas chlorowodorowy są szkodliwe dla naszego zdrowia.
  • 19% uważało że NaCl, to substancja organicza ponieważ zawiera atom węgla w cząstece (!).
  • 27% uważało że C2H5OH jest zasadą ze względu na obezność ugrupowania OH w cząstece
  • 29% stwierdziło, że C2H5OH ma odczyn obojętny, gdyż wszystkie substancje organiczne posiadają odczyn obojętny.

Wszystkie przykłady pochodzą z artykułu:

A National Survey of Students’ Conceptions of Chemistry in Taiwan

http://www.ingentaconnect.com/content/routledg/tsed/2007/00000029/00000004/art00004